Mani Nedir? ve Mani Çeşitleri Hakkında Bilgi

0
754
Mani Nedir? ve Mani Çeşitleri
Mani Nedir? ve Mani Çeşitleri Hakkında Bilgi

Mani Nedir

Divan Edebiyatında “tuyug” ‘un karşılığı olan maniler; Anonim Halk Şiirinin en küçük ve en sevilen türü, uyak düzeni aaxa şeklinde ve genellikle dört dize ve yedi hecelidir. Başlıca konusu aşk olmakla birlikte her türlü konuda söylenebilen manilerde duygu ve düşünce son iki dizede ortaya çıkıp, üçüncü mısranın serbest olması nedeniyle söylenmesi kolaydır.

Maniler çok çeşitlidir. En çok kullanılanlar düz ya da tam mani daha sonra kesik mani, cinaslı mani, yedekli mani, artık mani gelir.

Mani Şekilleri

Mani şekillerine göre dört’e ayrılır.

Düz Mani

Maninin en yaygın şekli olup, dört mısra ve aaxa şeklinde kafiyelidir. Düz mani 7’li hece ölçüsüyle söylenir ve tam mani de denir.

Kesik (Cinaslı) Mani

Birinci dizesindeki hece sayısı yediden az olan manilerdir. Dizeler cinaslı uyaklarla kurulur. Bunun için bunlara cinaslı mani de denir.

Yedekli (Artık) Mani

düz maninin sonuna eklenen, anlamı tamamlamak için söylenen mani çeşididir. Ayrıca artık mani olarak ta kullanılır.

Ayaklı Mani

Kesik Manini birinci dizesinin doldurularak söylenmiş halidir.

Karşılıklı Mani (Deyiş)

İki kişinin karşılıklı olarak söyledikleri manilere deyiş adı verilir.

Katar Mani

Bir konu bütünlüğü içinde birbiri ardı sıra gelen mânilere katar mâni denir.
Karşı Beri Mani, bazı kaynaklarda mani çeşidi için olarak kullanılmaktadır. Karşı-berilerde karşılıklı olarak ve sıra ile kişiler iki dize söylerler

Konuları Bakımından Mani Çeşitleri

Niyet, fal (yorum) manileri
Sevda manileri
İş manileri
Bekçi davulcu manileri
İstanbul sokaklarında satıcıların söyledikleri maniler
İstanbul meydan kahvelerinin cinaslı manileri
Doğu Anadolu’da hikâye manileri
Mektup manileri

Mani Örnekleri

Tam Mani Örneği

Şu dağlar olmasaydı
Çiçeği solmasaydı
Ölüm Allah’ın emri
Ayrılık olmasaydı

Kesik (Cinaslı) Mani Örneği

Bülbül eyler güle naz
Girdim bir dost bağına
Ağlayan çok gülen az

Yedekli (Artık) Mani Örneği

Derdim var beller gibi
Söylemem eller gibi
Kalbimin hüznü var
Yıkılmış eller gibi
Gözlerimden yaş akar
Bulanmış seller gibi

Kesik Mani Örneği

Kuşlardan bir kuş gördüm
Var başında ayağı
Üstad manici isen
Aç maniden ayağı

Cinaslı Mani Örneği

Ne viran çeşme imiş
Su içecek tası yok
Yıkıldı viran gönlüm
Yapacak ustası yok
Şu vefasız dünyanın
Ucu var ortası yok

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here